Libido sciendi

STS-135, ostatnia misja promu Atlantis

Ostatnia misja programu wahadłowców.

 

Przygotowania do startu

Prom udało się uchwycić na zdjęciu satelitarnym w czasie transportu do Vehicle Assembly Building.

Media_httpfarm4static_jciet

Media_httpwwwuniverse_ixhsh

Media_httpwwwuniverse_csccn

Media_httpwwwuniverse_diuek

Media_httpispacecomim_ktrjr

Media_httpispacecomim_phfii

Media_httpispacecomim_bvhfx

Media_httpwwwpaokscna_dxtbc

Media_httpwwwuniverse_gwiqq

Media_httpwwwuniverse_nnbfp

Media_httpwwwuniverse_zrokc

Media_httpwwwpaokscna_dcwtp

Media_httpwwwpaokscna_sfzxo

Media_httpwwwuniverse_vesgj

Media_httpwwwnasagovi_tbiyn

Media_httpfarm6static_dfuof

Media_httpfarm7static_ctiby

 

Start

Media_httpwwwspacefli_jclxh

Media_httpwwwlaunchph_deiqc

Media_httpfarm7static_yjiwf

Media_httpwwwlaunchph_gkbcf

Media_httpwwwnasagovi_bzdwx

Media_httpwwwlaunchph_cumvc

Media_httpwwwspacefli_ndafw

Media_httpfarm7static_jcdvw

Media_httpfarm7static_wfoqe

Media_httpwwwlaunchph_flgjg

Media_httpispacecomim_tanxi

Media_httpfarm6static_digii

Media_httpfarm6static_cifbg

Media_httpfarm7static_fyhbi

Media_httpispacecomim_zjhgz

341859774

 

 

Na orbicie

Media_httplegaultpers_msbii

Media_httpwwwnasagovi_rcfah

Media_httpispacecomim_drbqs

Media_httpfarm7static_zuxed

Media_httpwwwnasagovi_ymdqf

345007035

Media_httpspaceflight_nnhca

Media_httpspaceflight_ccwha

345009740

Media_httplegaultpers_sqwlq

Media_httpwwwnasagovi_oruei

Media_httpspaceflight_hahuq

350239782

Cerab_1

Zdjęcia ISS po odcumowaniu, z rzadko widzianych kątów (na pierwszym widać też Księżyc w tle)

Media_httpwwwspacefli_dllac

Media_httpwwwspacefli_jyrtm

Media_httpwwwspacefli_scudd

Media_httpwwwspacefli_hahta

Media_httpwwwspacefli_emufx

 

Lądowanie

Media_httpapodnasagov_eegrh

Media_httpfarm7static_lagdi

Media_httpfarm7static_mffyc

Media_httpfarm7static_edeqj

Media_httpwwwpaokscna_zignp

Media_httpwwwpaokscna_lcobj

Media_httpwwwpaokscna_vwdby

Media_httpwwwpaokscna_btleh

Media_httpfarm7static_ailjg

Podsumowania misji

 

Materiały dodatkowe

Media_httptdwgeeksfil_dfafd

Discovery i Endeavour

Media_httpwwwnasagovi_jaqel

Media_httpwwwspacefli_nwblp

Media_httpwwwspacefli_iyfvd

Media_httpwwwspacefli_yeutk

Media_httpwwwspacefli_nrcbu

Media_httpwwwspacefli_ebwzc

Galeria z rozbiórki

---

Poprzednie części

Część 8

Część 7 (Słońce i Księżyc)

Część 6 (STS 134, ostatnia misja Endeavour)

Część 5 (Spirit zasnął pod Troją)

Część 4 (Ostatnia misja Discovery)

Część 3

Część 2

Część 1

 

Posted by

Kosmiczne migawki - Część 13

Saturn

Media_httpwwwplanetar_getfg

Skryty w mroku Enceladus (gif, jak się nie rusza trzeba w niego kliknąć)

Media_httpwwwplanetar_ebcnd

I Enceladus opuszczający cień Saturna (gif)

Media_httpwwwplanetar_pcgod

Media_httpblogsdiscov_dcwyy

Media_httpwwwplanetar_phwqj

Media_httpphotojourna_vbbov

Media_httpblogsdiscov_yeued

Media_httpphotojourna_rijlt

 

Jowisz

Z przelotu New Horizons kilka lat temu

Media_httpapodnasagov_gqmid

 

Westa

Media_httpwwwuniverse_phmyq

 

Mars

Marsjańskie wydmy w ruchu (gif).

Media_httpwwwuniverse_azbju

Historia marsjańskiej eksploracji

Media_httpwwwplanetar_jmeoe

Media_httpbigazetapli_vmmmh

Phobos zachodzący za krawędzią Marsa, widok z sondy Rosetta podczas jej dawnego już przelotu obok Czerwonej Planety (gif).

Media_httpwwwplanetar_jahjl

I dla porównania, podobne ujęcie naszego Księżyca.

Podsumowanie 8 lat pobytu Opportunity na Marsie

Rodzinne zdjęcie łazików (kopii, które zostały na Ziemi)

Media_http2assetsoupi_ycgig

 

Słońce

Kompletna (prawie) mapa naszej gwiazdy dynamicznie zmieniająca się na przestrzeni 81 dni. Połączone dane z SDO i obu sond STEREO.

Media_httpwwwavertedi_vlngb

6-cio miesięczna i roczna ekspozycja drogi Słońca na niebie.

Media_httpwwwnewfores_fphot

Media_httpapodnasagov_ejjko

 

Deep Space

Beta Pictoris była pierwszą gwiazdą, wokół której sfotografowano w świetle widzialnym dysk pyłowy (resztki po formowaniu się planet). To było w 1984 roku. Teraz Rolf Olsen dokonał tej sztuki sprzętem amatorskim - 10-cio calowym teleskopem i zmodyfikowaną kamerką internetową.

Media_httpwwwpbasecom_tuesz

Wokół tej gwiazdy krąży też bezpośrednio sfotografowana planeta

Media_httpgalleryastr_weegg

Nowy widok ikonicznych "filarów stworzenia" w Mgławicy Orła, w zakresie podczerwonym i X.

Media_httpwwwesaintim_xlijz

I nowy widok na Mgławicę Ślimak.

 

Curiosity

Media_httpphotojourna_copab

Media_httpwwwpaokscna_ccfhi

Media_httpmarsjplnasa_onkqa

Media_httpmarsjplnasa_xtjqx

2011-7533_1

Sam moment separacji

 

Phobos-Grunt i Yinghuo-1

Media_httpfarm7static_ihold

Media_httpfreeimageho_seuie

Media_httpfreeimageho_jqebx

 

Statki kosmiczne

Ostatnie chwile zaopatrzeniowego Progressu widziane ze stacji kosmicznej

Media_httpblogsdiscov_rayrg

Podczas podnoszenia orbity ISS załoga zaprezentowała bezwładność w kosmicznej praktyce.

Powrót na Ziemię załogowego Soyuza, nakręcony ze stacji kosmicznej.

Piękne lustra teleskopu Jamesa Webba.

Media_httpfarm8static_jfwdx

Widok, którego już nie zobaczymy - wnętrze wahadłowca.

Media_httpwwwcollects_lejdr

Media_httpwwwcollects_bgkhg

Za to będziemy mieli takie - Dragon przygotowywany do swojego drugiego lotu.

Media_httpptwimgcomai_jjnea

Stacja kosmiczna w "celowniku" Soyuza

Chińska rakieta Long March 3A wynosząca na orbitę satelitę FengYun-2F, uchwycona nad teleskopami VLT

 

Ziemia

Costa Concordia z orbity.

Media_httpwwwkosmonau_igiho

Nowa edycja ikonicznego zdjęcia "Blue Marble", uprzejmość satelity Suomi NPP

Media_httpfarm8static_mueai

I jej wersja w "fizycznych kolorach" - jak widzieliby naszą planetę kosmici o oczach równie czułych na każdy kolor światła (ludzkie oczy przykładowo są mniej wrażliwe na niebieski)

Media_httphomepagemac_jgchb

Zorza w czasie rzeczywistym (prawie, to nie jest timelapse, ale nagranie z kamerki, tyle że ze slow-shutter, co dwie klatki)

Czerwona zorza

Media_httpapodnasagov_ieosi

I zorza z wulkanami

Media_https3amazonaws_ztxdc

 

Kącik inspiracji

Załogi STS-1 i STS-135, pierwsi i ostatni ludzie lecący promem kosmicznym na orbitę.

Media_httpwwwuniverse_gqjif

Media_httpwwwuniverse_lnboa

 

---

 

Poprzednie części 

Część 12 (Kometa Lovejoy)

Część 11 (Chiński sukces na orbicie)

Część 10

Część 9 (STS 135, ostatnia misja Atlantis i koniec programu STS)

Część 8

Część 7 (Słońce i Księżyc)

Część 6 (STS 134, ostatnia misja Endeavour)

Część 5 (Spirit zasnął pod Troją)

Część 4 (Ostatnia misja Discovery)

Część 3

Część 2

Część 1

 

Posted by

Kosmiczne migawki - Część 10

Saturn

Media_httpwwwnewscien_elxtb

Media_httpwwwplanetar_fxken

Media_httpphotojourna_ohrbl

Media_httpphotojourna_ehaqd

Enceladus wychodzący z cienia Saturna (jeśli gif się nie rusza, trzeba na niego kliknać).

Media_httpwwwplanetar_itfcf

 

Księżyc

Media_httpwwwnasagovi_ezebz

Media_httpwwwgreeksky_qslcf

Zaćmienie Księżyca w panoramicznej perspektywie

Miejsce lądowania Apollo 17, sfotografowane przez astronautów po starcie i współcześnie przez LRO

Media_httpfarm7static_igfdo

 

Słońce

Ostatnie erupcje na Słońcu były silniejsze od poniżej, ale ta ciągle pozostaje jedną z piękniejszych.

 

Komety

 

Co prawda później kometa Lovejoy przyćmiła ten spektakl, ale to nie była pierwsza kometa, której przelot koło Słońca zaobserwował satelita SDO (pewnie zazdrosny o SOHO, które odkrywa je setkami). Do tego Lovejoy przeleciała za tarczą słoneczną, więc to nagranie to póki co jedyne przedstawiające przelot komety przed tarczą słoneczną.

Od miesięcy w zasięgu lornetek i teleskopów znajduje się natomiast kometa Garradd.

Media_httpapodnasagov_jbkgr

Media_httpwwwcometpie_lupnp

Media_httpastrofotogr_sqrpg

Media_httpwwwastrofot_mfhyw

Media_httpapodnasagov_yzbbc

A to jeszcze kometa Hartley 2 i mgławica NGC281. Zdjęcie jest oczywiście intensywnie obrobione i złożone z wielu ekspozycji, niemniej faktycznie podobny widok na niebie miał miejsce.

Media_httpwwwuniverse_fthfe

 

Westa

Sonda Dawn pokazuje nam ten świat, który do tej pory był tylko niewyraźnym zbiorem garstki pikseli.

Media_httpapodnasagov_sezpd

Media_httpwwwnasagovi_cclog

Media_httpwwwnasagovi_ociab

 

Mars

Wygląda na to, że sezonowo podgruntowy lód na Marsie topi się i chwilowo ciekła woda przeobraża krajobraz, pozostawiając ciemne smugi (gif, trzeba kliknąć "download full size", żeby otworzył się w nowym oknie i zaczął ruszać).

Media_httpwwwnasagovi_bjivj

Są też podziemne marsjańskie jaskinie

Media_httphiriselplar_ewwhg

Perełka, nagrania 3D jeszcze z czasów Vikingów. W okienku YT można sobie ustawić opcje wyświetlania 3D, w zależności od tego, jaki sprzęt kto ma.

 

Jowisz

Wygląda, jak zdjęcie z teleskopu Hubble'a, ale to zwycięska amatorska fotografia z konkursu Astronomy Photographer of the Year

Media_httpwwwuniverse_xiafl

 

Deep Space

M33

Tryplet Lwa

Media_httpwwwesoorgpu_eiacb

PN G75.5+1.7, "Soap Bubble Nebula"

13-letni timelapse chmury pyłu i gazu, w której rodzą się gwiazdy

Supernowa żagla

Media_httpwwwuniverse_rwzbi

NGC 4038 i NGC 4039 - kompozytowe zdjęcie z teleskopu Hubble i "pierwszego światła" rewolucyjnego obserwatorium ALMA (czerwona "poświata" to uzyskany w nim obraz galaktyk w zakresie fal milimetrowych).

 

Rakiety i okolice

Media_httpispacecomim_zhfow

Media_httpwwwlaunchph_hybbb

Media_httpwwwlaunchph_csgfk

Separacja księżycowych satelitów GRAIL A i B (teraz zwanych Ebb i Flow)

Soyuz wraca z orbity.

Media_httpwwwspacefli_dbnvv

Media_httpwwwspacefli_hltez

Media_httpwwwspacefli_lgfvp

Nagrania ze stacji kosmicznej w 3D.

Perseidy

Spadającą gwiazdę można też uchwycić z orbity

372991057

 

Widoki z orbity

Media_httpwwwspacefli_sldha

Media_httpwwwspacefli_hojwg

Media_httpwwwspacefli_aispm

Media_httpwwwspacefli_wfydr

Media_httpwwwspacefli_zpyev

Media_httpwwwspacefli_tuths

Media_httpwwwspacefli_fpdnc

Zorze

Media_httpwwwuniverse_oaozn

Timelapse

Ocean Sky

Tempest Milky Way

Aurora Borealis in Finnish Lapland 2011

---

Poprzednie części

 

Część 9 (STS 135, ostatnia misja Atlantis i koniec programu STS)

Część 8

Część 7 (Słońce i Księżyc)

Część 6 (STS 134, ostatnia misja Endeavour)

Część 5 (Spirit zasnął pod Troją)

Część 4 (Ostatnia misja Discovery)

Część 3

Część 2

Część 1

 

Posted by

O poszukiwaniu Higgsa - poza medialne uproszczenia i mity

13 XII odbędzie się w CERN seminarium, na którym będą przedstawione najnowsze dane z LHC. Sieć już teraz buzuje artykułami na temat bozonu Higgsa, z których wiele powiela medialne mity i uproszczenia. Streściłem więc kilka artykułów je prostujących, zachowując jednak zrozumiały język (mam nadzieję).

Jest to krótkie, w kilku punktach, podsumowanie informacji głównie z paru artykułów wymienionych na końcu. Są po angielsku, czasem długie, ale IMO zrozumiałe i warte przeczytania (przynajmniej te pogrubione). 

1. Wbrew obiegowej opinii celem Wielkiego Zderzacza Hadronów nie jest odnalezienie bozonu Higgsa. To tylko droga do właściwego celu - zrozumienia jaka jest natura pola Higgsa.

2. Pole Higgsa jest konieczne, by matematyka w Modelu Standardowym miała sens i w tej czy innej formie musi istnieć. To ono, a nie bozon Higgsa per se, jest odpowiedzialne za posiadanie masy przez inne cząsteczki - konkretnie fakt, że w przeciwieństwie do innych pól, jego wartość w próżni nie jest zerowa (posiada tzw. vacuum expectation value - vev). Nie wymaga ono nawet bozonu Higgsa, z tego powodu, że to tylko zbiorcza nazwa na mnóstwo możliwych rzeczy. Wiadomo, że istnieje pole o niezerowej wartości w próżni, nadające masę i nazwano je polem Higgsa - jaka jest jego natura i czy istnieje jakiś bozon Higgsa, nie wiadomo.

3. Bozon Higgsa, o którym się ciągle słyszy to wersja przewidywana przez Model Standardowy. Jest to bardzo nudna wersja, w której istnieje jedno elementarne pole Higgsa i jeden bozon. Taka wersja zostanie potwierdzona lub ostatecznie wykluczona w przyszłym roku (podczas seminarium 13 grudnia podobno jeszcze nie będzie żadnych definitywnych informacji w tym zakresie).

4. Gdyby jednak świat był ciekawszy (istnieje wiele pól Higgsa z wieloma bozonami / pole Higgsa nie jest elementarne i składa się z innych pól / nieznane cząsteczki i oddziaływania zmieniają sposób rozpadu bozonu Higgsa / bozon Higgsa nie istnieje etc.) i w przyszłym roku okazałoby się, że najprostszy bozon Higgsa nie istnieje, w żadnym razie nie oznacza to porażki LHC.
Wtedy dopiero rozkręca się nauka, do której ta maszyna została stworzona i zebranie danych potrzebnych do przeanalizowania innych możliwych form pola i bozonu Higgsa może zająć czas rzędu 10 lat.
Wystarczy drobna zmiana w stylu dodatkowego bozonu Higgsa albo dodatkowej cząsteczki, na którą się rozpada (np. wchodzącej w skład ciemnej materii) i w tej sytuacji ciągle może on mieć masę, którą już wykluczono dla najnudniejszej wersji, a wykluczenie jej wymagać będzie jeszcze więcej danych.
Media_httpprofmattstr_eqqjb

5. Wszystko z powodu, w jaki Higgsa jest poszukiwany - obserwuje się cząsteczki na jakie się rozpada (np. dwa fotony, dwa bozony Z etc.). Mierzy się ilość takich rozpadów, a po odjęciu udziału w niej rozpadów znanych cząstek (czyli tła), otrzymuje się informacje o nieznanej cząstce. Nadmiar odpowiadający bozonowi Higgsa (czyli sygnał) będzie różny w zależności od jego masy i natury. A im mniejszy sygnał i niepewne oszacowanie tła, tym większa ilość danych jest potrzebna. 
Media_httpc0834752cdn_rdhjh

6. Może się też okazać, że początkowy zaobserwowany bozon Higgsa wyglądający jak nudna wersja, w rzeczywistości jest tylko podobnym do niej elementem ciekawszej układanki np. 2 lub 5 Higgsów. 

7. Ten sławny bozon Higgsa, nawet jeśli jest jeden, ma trójkę rodzeństwa, która jest "zjadana" przez bozony W+, W- i Z (przenoszące oddziaływanie słabe, tak jak np. fotony przenoszą oddziaływanie elektromagnetyczne), nadając im masę w ramach tzw. mechanizmu Higgsa. W świecie, w którym pole Higgsa miałoby zerową energię w próżni, te 3 cząsteczki istniałyby osobno.
Media_httpprofmattstr_ubgsv

8. W sprawie samego seminarium 13 grudnia, na razie można się opierać tylko na plotkach, ale wszystko wskazuje, że jakikolwiek tytuł "odkryto Higgsa" będzie po nim nieuzasadniony - mają pojawić się informacje o zaobserwowaniu sygnału, ale z niewystarczającą pewnością by ogłaszać odkrycie. Do tego w fizyce cząstek potrzeba pewności 5-sigma, a więc 99.99994%, a z plotek wynika, że będą to okolice 3-sigma, a więc 99.73% (wydaje się dużo, ale przy olbrzymiej ilości danych w tej dziedzinie nauki, obserwacje o takiej pewności często pojawiają się zupełnie losowo). Co w sumie niewiele zmieni obecną sytuację, jedynie zwiększając pewność do co obserwowanego sygnału, ale ciągle będzie to tylko ciekawa obserwacja. Ważniejszą informacją z tego seminarium będą zapewne wykluczenia możliwości istnienia nudnego bozonu Higgsa o kolejnych masach.

Źródła:
The Higgs FAQ 1.0
Implications of Higgs Searches (as of 9/2011)
Why 10 Years To Be Sure There’s No Higgs Particle(s)?
Higgs and the vacuum: Viva la “vev”
A diagrammatic hint of masses from the Higgs
The Known Particles — If The Higgs Field Were Zero
Why The Hints of Higgs Currently Rest on Uncertain Ground
Who ate the Higgs?

 

 

Posted by

Kosmiczne migawki - Część 8

W tym odcinku: świeże widoki saturnowego stadka księżyców, obserwowanie innych planet z... innych planet, kolejne cuda malowane na niebie przez rakiety, garść widoków obiektów głębokiego nieba oraz zwykłego nocnego nieboskłonu, Dawn zbliża się do Vesty, Curiosity wyrusza na Florydę, kosmiczny teleskop Jamesa Webba szpanuje lustrami, widoki na naszą planetę z orbity oraz ekstremalne wypatrywanie satelitów.

---

Zacząć wypada od wyrywającej szczęki i rzucającej je na podłogę animacji złożonej ze zdjęć okiem sondy Cassini z muzyką Nine Inch Nails w tle.

Rhea i Tytan, dwa największe księżyce Saturna bawią się w chowanego.

Media_httpwwwnasagovi_ccwga

Dione jest oświetlona światłem odbitym od Saturna, a Rhea nie, ponieważ księżyce znajdowały się wówczas po przeciwnych stronach planety. To jest animacja, jak się nie rusza, trzeba na nią kliknąć.

Media_httpwwwplanetar_bpeow

W końcu porządne spojrzenie na Helene.

Media_httpwwwjplnasag_dgeyn

Tłoczno. Rhea, Dione, Prometheus, Epimetheus i Tethys.

Media_https3amazonaws_zabiz

Enceladus.

Media_httpapodnasagov_ysxat

Media_https3amazonaws_eboot

Rhea i Dione.

Media_httpphotojourna_podjv

---

Jedna z tych rzeczy, które trudno adekwatnie skomentować - Mars Express obserwował Phobosa (księżyc Marsa) z Jowiszem w tle.

Media_httpwwwplanetar_ypnce

Nieuchronnie nasuwa to skojarzania z nie tak dawnym zdjęciem, które Rosetta pstryknęła Luteti i Saturnowi.

Media_httpwwwplanetar_xfqxg

Poniekąd też z tymi portretami Układu Słonecznego zewnątrz (Voyager) i od środka (MESSENGER).

Media_httpwwwplanetar_tdvxz

Media_httpwwwplanetar_mgagd

---

Dziwaczne widowisko na niebie zapewnione przez testy międzykontynentalnego pocisku balistycznego. Nie do końca wiadomo co to konkretnie jest, prawdopodobnie paliwo rozpylone przez ładunki wybuchowe odrzucające trzeci stopień rakiety.

--

Najlepsze, póki co, tegoroczne zdjęcia z teleskopu Hubble'a.

Swoją drogą, nie tak łatwo je przełożyć na przyjemne dla oka.

Zwycięzca konkursu "ukryte skarby ESO", czyli amatorską obróbkę danych udostępnianych przez obserwatorium.

Media_httpfarm5static_warna

--

Sonda Dawn szybko zbliża się do asteroidy Vesta (druga najcięższa w głównym pasie asteroid, stanowiąca 9% jego masy) i 16 lipca wejdzie na jej orbitę (dokładnie rzecz biorąc, to będzie miała orbitę zbliżoną do Vesty). Potowarzyszy jej rok, po czym uda się w kierunku planety karłowatej Ceres. Będzie to wydarzenie w zasadzie niespotykane po początkach eksploracji Układu Słonecznego - stała obserwacja (a nie kilkadziesiąt zdjęć z przelotu obok) dwóch światów, które do tej pory widzieliśmy tylko jako rozmyte plamki z ziemskich teleskopów. 

---

Testy marsjańskiego łazika Curiosity w JPL zakończyły się i maszyna wyruszyła w podróż na Florydę, gdzie będzie przygotowywany do startu 25 listopada. Miejsce lądowania nie jest jeszcze wybrane, ale rekomendowany jest krater Gale.

Media_httpwwwnasagovi_maxcc

Marsjańska rodzinka: MER (Spirit i Oppurtunity), Sojourner i Mars Science Laboratory (czyli Curiosity).

Media_httpuploadwikim_oeabc

---

Jowisz, Wenus, Merkury, Mars i Księżyc na chwilę przed wschodem Słońca. Niestety tego widoku nie można było podziwiać w Polsce.

Media_httpapodnasagov_tyaft

A skoro przy widokach nocnego nieba jesteśmy, timelapsy.

---

Nasza planeta też zasługuje na swoje zdjęcia z kosmosu.

Więcej informacji o pokazanych niżej lokacjach.

Nie może zabraknąć nocnego widoku Polski z ISS.

Media_httpiimgurcom0i_yfguu

Jak nas widzą Rosjanie, okiem Elektro-L.

Media_httpcachegizmod_iljdq

Media_httpcachegizmod_mudib

---

Budowa kosmicznego teleskopu Jamesa Webba opóźnia się, koszty rosną, a jego lustra nieodmiennie robią wrażenie.

Media_httpwwwnasagovi_quafg

---

Satelity, które widzimy na nocnym niebie krążą po niskich orbitach kilkaset kilometrów nad Ziemią. A czy da się zobaczyć obserwatoria Planck i Herschel znajdujące się w punkcie libracyjnym L2 1,5 mln kilometrów od Ziemi? Potrzeba teleskopu o średnicy 1 metra, ale się da. Pierwszy Herschel, drugi Planck. To te poruszające się kropki w środku (jak animacja nie działa, trzeba na nią kliknąć).

Media_httpfarm3static_fdhrr

Media_httpfarm4static_zgsne

---

Część 7 (Słońce i Księżyc)

Część 6 (STS 134, ostatnia misja Endeavour)

Część 5 (Spirit zasnął pod Troją)

Część 4 (Ostatnia misja Discovery)

Część 3

Część 2

Część 1

 

 

Posted by

Między nauką, a wiarą

Majowa seria wywiadów w Magazynie Naukowym radia TOK FM. Hanna Zielińska i Piotr Szwajcer rozmawiają z zaproszonymi gośćmi o związku religii z moralnością i jej roli we współczesnym świecie, a szczególnie w Polsce (jak się okazuje, najbardziej religijnym kraju rozwiniętego świata).

 

Etyka wiary i rozumu. Rozmowa z popularyzatorem nauki Piotrem Szwajcerem i Andrzejem Dominiczakiem

Między nauką a wiarą czyli świat według popularyzatora nauki Piotra Szwajcera i teologa Stanisława Obirka

Między nauką a wiarą - odsłona druga. Rozmowa z popularyzatorem nauki Piotrem Szwajcerem i prof. Zbigniewem Mikołejko, filozofem i religioznawcą

Wiara w liczbach - rozmowa z dr Mirosławą Grabowską, szefową CBOS i popularyzatorem nauki Piotrem Szwajcerem

Socjologiczny portret polskich niewierzących w ostatnim odcinku cyklu ''Między nauką a wiarą'' nakreślają popularyzator nauki Piotr Szwajcer i Radosław Tyrała

Posted by

STS 134, ostatnia misja Endeavour

Start

Odsunięcie konstrukcji serwisowej.

Różne nagrania startu. Na początek Ascent Highlights, czyli filmik przygotowany przez NASA zawierający montaż najlepszych ujęć (jak nie chcecie wstępu, akcja od 3:30).

Endeavour Lifts Off on its Last Mission

Launch Replays HD

Trey Ratcliff uchwycił moment, kiedy prom wlatywał w warstwę chmur.

Media_httpstuckincust_umojd

Widok jedyny w swoim rodzaju, nigdy wcześniej nie uzyskany - 20 tys. zdjęć z 6 różnych kamer połączono w jedną sekwencję startu, co pozwoliło uwidocznić normalnie niewidoczne szczegóły. Można sobie porównać.

Media_httpwwwnasagovi_bhsdk

Zdjęcia z przelatujących w okolicy samolotów (m.in. STA - samolotu używanego do trenowania lądowania promu).

Media_httpspaceflight_ueshc

Media_httpspaceflight_eavxm

Media_httpspaceflight_vfbua

Media_httpfarm4static_spemg

Media_httpassetsoupio_wiwap

Główny zbiornik paliwa.

 

Na orbicie

Dokowanie (timelapse).

W czasie misji STS-134 Soyuz TMA-20 wrócił na Ziemią z członkami Ekspedycji 27, dało to unikalną możliwość spojrzenia z orbity na prom zakodowany do ISS. Mają pojawić się zdjęcia w wysokiej jakości, tylko że aparat został w Soyuzie, a Rosjanom się nie spieszy. Na razie mowa o okolicach 8 czerwaca, jak będą, to dodam. Tu można zobaczyć je wszystkie.

Media_httpwwwnasagovi_chiyq

Media_httpwwwnasagovi_tvsay

Media_httpwwwnasagovi_sacgz

Media_httpwwwnasagovi_gprxj

Media_httpwwwnasagovi_nbfpk

Media_httpspaceflight_cipjh

Media_httpspaceflight_ppkax

Media_httpwwwuniverse_lseor

Media_httpwwwuniverse_epolf

W ramach misji odbyły się 4 spacery kosmiczne (EVA). EVA4 27 maja oznaczał dwa historyczna wydarzenia: oficjalne zakończenie budowy amerykańskiej części ISS (po 12 latach) i ostatni spacer kosmiczny załogi wahadłowca (ostatnia misja Atlantis będzie miała 4 osobową załogę i tylko dostarczy zapasy).

Andrew Feustel i Michael Fincke pracują z manipulatorem Dextre.

Media_httpspaceflight_xogee

EVA4, Michael Fincke.

Media_httpspaceflight_wbrph

EVA4, Greg Chamitoff.

Media_httpspaceflight_qdhxa

Media_httpspaceflight_biyme

Kilka widoków na okolicę.

Media_httpspaceflight_brria

Media_httpspaceflight_qedki

Media_httpspaceflight_gjjel

Media_httpspaceflight_wbfpu

Media_httpspaceflight_edjgh

Media_httpspaceflight_zdqae

Media_httpwwwnasagovi_sgqgj

Timelapse ze spacerów kosmicznych, na początku omówienie na animacji, w nawiasie moment startu ujęć ze spaceru (EVA1 start w 6:10, EVA3 w 4:55, EVA4 w 5:37).

Jednym z celów misji było dostarczenia detektora AMS2 (Alpha Magnetic Spectometer), który powienien wykryć ciemną materię. Działa on na podobnej zasadzie jak detektory w akceleratorach cząstek, tylko w jego przypadku cały Wszechświat służy za akcelerator. Jest to najdroższy pojedynczy kawałek sprzętu wyniesiony na orbitę.

Ostatni dzień, pożegnanie, zamknięcie włazów i odcumowanie. W podsumowanie dnia 14 mamy też oglądanie całej stacji z modułu obserwacyjnego Cupola wraz z przewodnikiem oraz nurkowanie w stanie mikrograwitacji.

Godzinne zestawienie kluczowych momentów

Media_httpwwwspacefli_qtfde

Niestety, nie mieliśmy okazji oglądać z Polski przelotów stacji i promu o sensownych godzinach. Chyba że ktoś potrafi przeprowadzać takie obserwacje w dzień. Pierwsze zdjęcie spod Krakowa.

Media_httpassetsoupio_yahen

Media_httpfarm3static_dudcm

Specjalistą od takich obserwacji jest niewątpliwie Thierry Legault. Stronę trzeba koniecznie odwiedzić, m.in. w celu obejrzenia filmików. Żeby zdobyć takie ujęcia Thierry zjeżdża kilka europejskich państw, a rezultaty jak widać nie są wiele gorsze, niż wrzucone wyżej ujęcia z kamery nawigacyjnej Soyuza.

Media_httplegaultpers_tlvpo

Media_httplegaultpers_rrscj

Media_httplegaultpers_mdhsc

Media_httplegaultpers_pthrh

Media_httplegaultpers_fuidu

 

Lądowanie

Lądowanie odbyło się nocą co dało okazję na rzadkie widoki np. na chłodzenie układu zasilania czy ognisty przelot przez atmosferę.

Media_httpwwwpaokscna_gwfca

Media_httpfarm6static_dczjh

Media_httpispacecomim_ernhg

Media_httpispacecomim_vazec

Media_httpwwwpaokscna_apdxm

Media_httplivespacefl_rjhgg

Media_httplivespacefl_drqrh

Media_httpispacecomim_jeicj

 

Bonus

Historia Endeavour.

W międzyczasie trwają przygotowania do ostatniej misji Atlantis, zarazem ostatniej misji całego programu wahadłowców. Prom udało się uchwycić na zdjęciu satelitarnym w czasie transportu do Vehicle Assembly Building.

Media_httpfarm4static_ikaht

Media_httpispacecomim_gursk

Media_httpispacecomim_ecieq

Media_httpispacecomim_ezmdx

Media_httpwwwuniverse_gqmif

Media_httpwwwuniverse_ekilg

Media_httpwwwuniverse_esbzc

Media_httpwwwpaokscna_pbgsf

Wycieczka z przewodnikiem po naszej planecie widzianej z orbity, cudowne ujęcia.

 

 

 

Posted by

Kosmiczne migawki - Spirit zasnął pod Troją

25 maja 2011 (Sol 2628 - marsjański dzień misji) NASA po raz ostatni wysłała komendy dla łazika Spirit. Anteny Deep Space Network będą nasłuchiwać odpowiedzi do 31 maja, chociaż nikt już realistycznie się jej nie spodziewa. Jeśli sonda się nie odezwie, cenny czas radioteleskopów i marsjańskich orbiterów zostanie przeznaczone na inne zadania. Chociaż w wolnych chwilą mogą jeszcze zostać skierowane na łazika, dzisiaj misję MER-A należy uznać za zakończoną. 

Po raz ostatni Spirit nawiązał kontakt z centrum kontroli 22 marca 2010 (Sol 2210). W maju 2009 łazik utnął w piaskach Troi (jak nazwano ten obszar równiny Home Plate) i 26 stycznia 2010 został oficjalnie przemianowany na misję stacjonarną. Uniemożliwiło to ustawienie paneli słonczenych pod odpowiednim kątem na czas zimy, więc pozbawiona energii i ogrzewania elektronika łazika zamarzła. Na Marsie wylądował 4 stycznia 2004 i miał pracować 90 dni, a działał ponad 6 lat, przejechał 7 km i 730,5 metra. Jego brat bliźniak Opportunity wylądował na znacznie łątwiejszym terenie, ciągle jest w świetnym stanie i zmierza do krateru Endeavour, mając 29,7 km na liczniku.

Na listopad 2011 planowany jest start znacznie większego następcy MERów - Curiosity (Mars Science Laboratory).

Wśród danych przesłanych 22 marca 2010 było to ostatnie zdjęcie.

Media_httpqtexplorato_rdbgz

Spirit był jedną z najbardziej medialnych misji NASA, dręczony awariami i trudnym terenem łazik przyciągał uwagę i wzbudzał symaptię.

Media_httpimgsxkcdcom_dfbvc

 

Prawie cała misja w kompilacjach zdjęć z przedniej kamery nawigacyjnej (YT, ale nie można zagnieździć na stronie):

Pierwsze 1724 marsjańskie dni

to samo drugim okiem.

Sol 1724 do 2130.

Próba uwolnienia łazika (sol 2092 - 2174).

 

Ponownie pierwsze 343 sole, ale z dodatkiem ujęć z manipulatora.

Spirit tęsknie patrzy za domem.

Media_httpuploadwikim_erhrj

Autoportret

Media_httpuploadwikim_dfmcf

Troja (oczami Spirita i orbitera MRO - to w środku to Spirit)

Media_httpuploadwikim_mpjcu

Media_https3amazonaws_duoez

Również widok okiem kamery HiRISE (MRO), z 22 marca 2011. Wyraźne odbicie światła wskazuje, że panele słoneczne łazika nie są pokryte pyłem, wykluczając taką przyczynę milczenia sondy.

Media_httpwwwplanetar_yalof

Zespół podsumowuje misję

Historia dwóch łazików

Spirit - 6 lat na Marsie

 

Posted by

Kosmiczne migawki - Część 7 (Księżyc i Słońce)

Pani Słońce i Pan Księżyc w wydaniu specjalnie dla nich. Zaćmienia, rozbłyski i najbardziej szczegółowe ujęcia z najlepszych satelitów.

---

Zaćmienie Słońca może działać trochę inaczej, jeśli możemy je obserwować z kosmosu (w tym przypadku dzięki Solar Dynamics Observatory). Wówczas naszą gwiazdę może zakryć nie Księżyc, a Ziemia, a atmosfera nie daje takiego ostrego cięcia jak pozbawiony jej satelita.

Media_httpfarm6static_uoxia

Media_httpfarm6static_iiczj

---

Odpowiedni filtr (pasmo wodoru), umiejętna obróbka i na naszych monitorach gości jedno z najciekawszych zdjęć Słońca.

Media_httpwwwavertedi_ffabg

---

Rozbłysk słoneczny z 7 czerwca był średni pod względem mocy, ale towarzyszący mu koronalny wyrzut masy był wyjątkowo spektakularny.

Media_httpwwwnasagovi_woajh

---

W grudniu mogliśmy także w Polsce obserwować całkowite zaćmienie Księżyca, wypadające prawie w przesilenie zimowe. 

Media_httpwwwnasagovi_kvlhq

Media_httpassetsoupio_ibegw

Media_httpapodnasagov_rufdr

Media_httpapodnasagov_cehii

Media_httpassetsoupio_dauay

Media_httpwwwwiredcom_hlscm

Kolekcja setek zdjęć, jeśli ktoś ma ochotę.

---

Chwilę później było styczniowe zaćmienie Słońca.

Media_httpwwwspacewea_ezaue

Media_httpspaceweathe_mfkgq

Media_httpwwwspacewea_chspi

Niezawodny Thierry Legault zamiast polować na mainstreamowe pełne zaćmienie, udał się do Omanu, by uchwycić częściowe zaćmienie i małego gościa na tle tarczy słonecznej - stację kosmiczną.

Media_httplegaultpers_jjijd

---

1 czerwca było kolejne zaćmienie Słońca, tym razem za kołem polarnym, a więc miało miejsce w godzinach nocnym. Eclipse of the midnight sun.

Media_httpmsnbcmediam_lhsdg

Media_https3amazonaws_fgxnq

Media_httpwwwspacewea_efbtc

Media_httpmsnbcmediam_byxai

Media_httpapodnasagov_dddiu

Są też filmiki, jeden z Ziemi, drugi z orbity.

---

15 czerwca natomiast całkowite zaćmienie Księżyca znowu widoczne w Polsce. Bardzo długie i bardzo głębokie.

Media_httpispacecomim_peegt

Media_httpispacecomim_publr

Media_httpispacecomim_hnqor

Media_httpapodnasagov_gxxor

Media_httpspaceweathe_megvh

Media_httpspaceweathe_jdiia

Media_httpspaceweathe_fmyjc

Media_httpspaceweathe_lzivf

Media_httpfarm3static_ziecy

Media_httpwwwatscopec_txfbk

---

Jaskinie lawowe (lava tubes) to twory, których występowanie stwierdzono także poza Ziemią: na Marsie i Księżycu. Są to długie tunele wydrążona przez lawę płytko pod ziemią. Czasem sufit takiej jaskini zapada się i powstają charakterystyczne dziury. Sondzie LRO udało się trafić na moment z oświetleniem pozwalającym jej sfotografować dno takiej dziury.

Media_httpwwwuniverse_kppxb

---

Dziwaczne twory poniżej to tzw. granule na powierzchni Słońca. Są one rezultatem transferu ciepła w procesie konwekcji i żyją kilka minut. Pierwsze dwa nagrania pochodzą z naziemnego obserwatorium w Big Bear Lake, trzecie z sondy Hinode.

Media_httpuploadwikim_ehyei

---

Najlepszych zdjęć Słońca dostarcza obecnie obserwatorium SDO, któremu już stuknął roczek.

---

Czym dla Słońca jest SDO, dla Księżyca jest LRO (Lunar Reconnaissance Orbiter).

---

Ciągły monitoring naszej gwiazdy umożliwia tworzenie kompilacji wielomiesięcznej aktywności.

Podobną sztuczkę można też zrobić z Księżycem, chociaż ten jest trochę mniej dynamiczny. 

---

Słońce możemy już obserwować również z powierzchni innym planet (no, jednej planety). Oto więc marsjański zachód i zaćmienie (zaledwie tranzyt w zasadzie).

---

Część 6 (STS 134, ostatnia misja Endeavour)

Część 5 (Spirit zasnął pod Troją)

Część 4 (Ostatnia misja Discovery)

Część 3

Część 2

Część 1

Posted by

Kosmiczne migawki - Ostatnia misja Discovery

Start z różnych ujęć

Media_httpcdntheatlan_iokjg

Media_httpcdntheatlan_dbjwn

Ascent Highlights, to filmik, który NASA wypuszcza parę dni po starcie promu z zebranymi najlepszymi ujęciami startu i przygotowań (sam start zaczyna się koło 4 minuty).

Z samolotu.

Z perspektywy pasażerów.

Z balony stratosferycznego (niestety na filmiku o porządnej jakości, widać już tylko pozostałości chmurki, niżej jest cały lot przyspieszony, koło 3:50 widzę po raz pierwszy prom).

Media_httpfarm6static_aztgu

Media_httpfarm6static_qgbdo

Z SRB (tych małych rakietek po bokach).

W sumie nie start, ale chwilę po. Niepublikowane nigdy wcześniej nagrania z pokładów Liberty Star i Freedom Star - statków, które wyławiają z oceanu odrzucone rakiety SRB.

Powtórki w HD ze wszystkich kamer.

Part 2


Na orbicie

Media_httpwwwnasagovi_fhcgq

Pobudka 12 dnia misji z gościem specjalnym.

Zebrane urywki z całej misji (przed lądowaniem).

Dokowanie, przyspieszone 60 razy (filmiki niżej też są przyspieszone).

Pierwszy spacer kosmiczny (EVA-1), można przeskoczyć wstęp do 6:40.

Instalacja modułu PMM.

EVA-2 (start w 2:06).

Odcumowanie.

 

Lądowanie

Media_https3amazonaws_iilie

I cała misja w godzinnym podsumowaniu

 

Robonaut

Na pokładzie Discovery znalazł się m.in. Robonaut R2 (w zasadzie zaawansowany, zdalnie sterowany manipulator, tyle że medialny, bo humanoidalny).

Media_httpcdntheatlan_mhhip

Jest to sam korpus, który może być zamontowany na różnych podstawach, co widać dobrze na przykładzie egzemplarza R2A na platformie Centaur 2 machającego na pożegnanie egzemplarzowi R2B.

Media_httpfarm6static_hsfki

Media_httpassetsoupio_iddyi

Niestety, robot wydostał się z zamknięcia i przystąpił do zabijania astronautów z powodu konfliktujących ze sobą rozkazów.

 

Obserwacje amatorskie

Miłośnicy astronomii wycwanili się już tak bardzo, że regularnie pojawiają się wykonane z przydomowych ogródków, niewiarygodnie szczegółowe zdjęcia ISS. Trudno, żeby nie wykorzystali okazji, kiedy na orbicie był prom.

Na drugim i trzecim zdjęciu można nawet zobaczyć astronautę (fakt, że jakby nie podpisali, to tylko plamka, ale ciągle). Te fotografie wykonał Thierry Legault. Jego stronę koniecznie trzeba odwiedzić, są tam też filmiki, po prostu coś zdumiewającego.

Media_httpwwwspacewea_onhpp

Media_httplegaultpers_bbivp

Media_httplegaultpers_rmczf

To zdjęcie zrobił Martin Lewis, również widać na nim Steve'a Bowena w czasie kosmicznego spaceru.

Media_httppopastrocom_wvvea

A to Ralf Vandebergh (strona również warta polecenia).

Media_httpimg822image_gbeib

Alan Friedman co prawda nie sfotografował astronauty, ale uchwycił stację i prom na tle Słońca (przy okazji, inne godne polecenia spotkanie tegoż pana i Słońca).

Media_httpwwwavertedi_jerah

Jeszcze ciekawszą scenę z naszą gwiazdą na drugim planie uwiecznił Cătălin Fus.

Media_httpwwwcatalinf_jgfbp

Zapewne dziwnie to zabrzmi, ale od lat próbuję zobaczyć mocz astronautów... Przed lądowaniem z promu wyrzucane są zebrane w czasie misji nieczystości, a zamarzająca woda sprawia, że prom wygląda wówczas jak mini-kometa.

 

Bonusy

Skoro przy zakończeniu programu STS jesteśmy, zobaczmy najlepsze z najlepszych ujęć startu promu w obłędnie dużej ilości klatek na sekundę i rozdzielczości 720p.

A jeśli kiedyś zastanawialiście się, jak oni te promy montują...

Media_httpassetsoupio_cwmhb

Tymczasem, Endevaour czeka już na wyrzutni na swój ostatni start, obecnie zaplanowany na 19 kwietnia, w okolicach 23:50 czasu polskiego.

Media_httpwwwuniverse_fvdms

Fajne zdjęcia Discovery z innych misji.

Media_httpuploadwikim_ydhco

Media_httpuploadwikim_hpkse

Media_httpcdntheatlan_czapf

Media_httpcdntheatlan_ybejj

Media_httpcdntheatlan_bngfl

W czasie zaćmienia Księżyca.

Media_httpcdntheatlan_dzaqd

A na trochę dołujące zakończenie - demontaż Discovery w ramach przygotowań do podróży na wystawę w Smithsonian Institute's Steven F. Udvar Hazy Center. Znajdujący się tam obecnie Enterprise (testowy prom) zostanie przenisiony na... lotniskowiec Intrepid. Służący obecnie jako Intrepid Sea-Air-Space Museum. 

W 30 rocznicę pierwszego startu promu (STS-1, Columbia 12 kwietnia 1981) poznaliśmy też miejsca ostatniego spoczynku pozostałych orbiterów. Endeavour trafi do California Science Center, a Atlantis pozostanie jako eksponat w Kennedy Space Center na Cape Canaveral.

 

Media_httpwwwspacefli_xxdjo

Media_httpwwwspacefli_adhgs

USS "Intrepid".

Media_httpwwwinetours_zjxqh

 

 

Posted by